Jednym z pytań, które najczęściej słyszę od osób przygotowujących się do przeprowadzki do Polski, jest pytanie o pogodę w Polsce.
„Czy w Polsce naprawdę jest aż tak zimno?”
„Kiedy zaczyna robić się ciepło?”
„Czy lato w Polsce jest przyjemne do życia?”
Zanim przeprowadziłam się do Polski, wyobrażałam sobie, że polskie zimy są niezwykle mroźne i długie. Kiedy Koreańczycy myślą o zimie w Polsce, często mają przed oczami obraz obfitych opadów śniegu, temperatur utrzymujących się przez cały dzień poniżej zera i konieczności noszenia grubej puchowej kurtki przez kilka miesięcy.
Kiedy jednak zamieszkałam tutaj na dobre, przekonałam się, że choć w Polsce rzeczywiście jest zimno, to to zimno odczuwa się zupełnie inaczej niż w Korei. Z czasem zauważyłam też, że największe różnice nie dotyczą tylko temperatury. Ogromne znaczenie mają również wilgotność powietrza, długość dnia, ilość deszczu i śniegu, wiatr, brak typowej dla Korei ciężkiej wilgoci latem oraz jakość powietrza zimą.
Dlatego dziś, opierając się zarówno na własnych doświadczeniach, jak i na rzeczywistych danych pogodowych, chcę dokładnie porównać klimat Korei Południowej (na przykładzie Seulu) i Polski (na przykładzie Warszawy).
1. Zacznijmy od ogólnego obrazu: mamy do czynienia z innymi typami klimatu
Korea Południowa ma klimat umiarkowany monsunowy, z wyraźnie zaznaczonymi czterema porami roku. Lata są gorące i wilgotne, a zimy chłodne i suche. W Korei występują również dwa bardzo charakterystyczne sezonowe „wydarzenia”: pora monsunowa oraz tajfuny.
Warszawa ma klimat znajdujący się gdzieś pomiędzy klimatem oceanicznym a kontynentalnym. Różnica temperatur między latem a zimą jest podobna do tej w Seulu lub nieco mniejsza. Największe różnice dotyczą jednak wilgotności i rozkładu opadów. W Polsce nie ma pory deszczowej, podczas której przez kilka tygodni spada ogromna ilość deszczu, jak ma to miejsce w Korei. Zamiast tego opady są bardziej równomiernie rozłożone w ciągu roku, a dni pochmurnych i deszczowych jest sporo.
Gdybym miała to opisać własnymi słowami, powiedziałabym, że Polska jest mniej krajem o czterech wyraźnie oddzielonych porach roku, a bardziej krajem z długimi i łagodnymi okresami przejściowymi między nimi.
2. Porównanie temperatur w poszczególnych porach roku
Poniżej zestawiam średnie miesięczne temperatury maksymalne i minimalne dla Warszawy i Seulu.
| Okres | Warszawa (°C) | Seul (°C) | Odczucia i praktyczne wskazówki |
|---|---|---|---|
| Styczeń (środek zimy) | maks. -1 do 0 / min. -7 do -4 | maks. 1 do 2 / min. -8 do -6 | Temperatury minimalne są podobne, ale przez pochmurną pogodę Warszawa często wydaje się bardziej ponura i przygnębiająca |
| Marzec (początek wiosny) | maks. 4 do 8 / min. 0 do 1 | maks. 9 do 10 / min. -1 do 0 | Wiosna tylko z nazwy — nadal potrzebna jest porządna kurtka lub kurtka puchowa |
| Maj (prawdziwa wiosna) | maks. 19 / min. 9 | maks. 21 / min. 11 | Dzień szybko się wydłuża i na dobre zaczynają się aktywności na świeżym powietrzu |
| Lipiec (środek lata) | maks. 24 do 25 / min. 14 do 15 | maks. 29 do 31 / min. 22 do 23 | Znacznie mniej wilgotno i ogólnie bardzo przyjemnie; w cieniu może być wręcz chłodno |
| Październik (jesień) | maks. 13 / min. 7 | maks. 18 do 19 / min. 9 do 10 | Jesień jest stosunkowo krótka, a pogoda szybko robi się chłodna |
| Grudzień (początek zimy) | maks. 3 / min. -1 | maks. 6 do 7 / min. -2 do -3 | Dzień szybko się skraca, często występują opady deszczu ze śniegiem lub samego deszczusto |
Kiedy zaczyna robić się ciepło? Z mojego doświadczenia wynika, że mniej więcej pod koniec kwietnia lub na początku maja. Marzec jest już formalnie wiosną, ale w praktyce nadal potrzebna jest porządna kurtka.
Od maja do sierpnia pogoda potrafi być natomiast naprawdę wspaniała. A kiedy w czerwcu zaczynają się te wyjątkowo długie letnie wieczory, można naprawdę zrozumieć, na czym polega urok polskiego lata.
3. Wilgotność: prawdziwy powód, dla którego polskie lato jest tak przyjemne
Jedną z rzeczy, które najbardziej zaskakują Koreańczyków podczas pierwszego lata w Polsce, jest wilgotność powietrza.
Latem wilgotność w Seulu często wynosi 70–80% lub więcej, przez co upał jest ciężki, lepki i duszny. W Warszawie wilgotność jest zazwyczaj znacznie niższa. Nawet gdy temperatura zbliża się do 30°C, w cieniu można czuć się znacznie bardziej komfortowo, a lekki wiatr potrafi sprawić, że robi się wręcz przyjemnie chłodno.
Zimą sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Wilgotność może być stosunkowo wysoka, a chłód czasami wydaje się przenikać aż do kości.
Najważniejszy wniosek jest więc taki: temperatura może wyglądać podobnie na papierze, ale odczucia mogą być zupełnie inne.
W polskich mieszkaniach grzejniki i centralne ogrzewanie mogą sprawiać, że powietrze w pomieszczeniach staje się wyjątkowo suche, dlatego nawilżacz powietrza jest praktycznie niezbędny. W niektórych dzielnicach mieszkaniowych i na terenach podmiejskich nadal dość często spotyka się indywidualne systemy ogrzewania wykorzystujące węgiel lub drewno, co może przyczyniać się zarówno do przesuszenia powietrza w domu, jak i do powstawania zimowego smogu.
Jeśli macie małe dzieci albo jesteście wrażliwi na suche powietrze czy zanieczyszczenia, zdecydowanie polecam mieć w domu nawilżacz powietrza. Jedną z rzeczy, które z pewnością zauważycie w porównaniu z Koreą, jest to, jak szybko pranie schnie w domu zimą.
Ostatnio, być może w związku ze zmianami klimatu, mam również wrażenie, że z roku na rok przybywa gorących i wilgotnych dni latem. W przeszłości fale upałów zwykle trwały około tygodnia, więc wiele gospodarstw domowych po prostu myślało: „Wytrzymajmy ten jeden tydzień” i radziło sobie bez klimatyzacji.
Jednak wraz z wydłużaniem się okresów upałów i pojawianiem się coraz cieplejszych nocy zapotrzebowanie na klimatyzację w Polsce również szybko rośnie.
4. Długość dnia: latem jasno o 22:00, zimą ciemno już o 16:00
To nadal jedna z rzeczy, do których najtrudniej jest mi się przyzwyczaić. Jako rodzic odczuwam też z tego powodu zaskakująco dużo niedogodności.
Lato (okolice przesilenia letniego w czerwcu): w Warszawie słońce wschodzi około 4:30 rano, a zachodzi po 21:00. Przy około 16–17 godzinach światła dziennego o 20:00 nadal może być zupełnie jasno, jak w środku dnia.
Zasłony zaciemniające są praktycznie niezbędne, kiedy chce się położyć dzieci spać. Niektóre dzieci mogą również budzić się wcześniej, ponieważ rano bardzo szybko robi się jasno. A ponieważ po kolacji nadal jest jasno, dzieci mogą wcale nie mieć ochoty iść do łóżka.
Zima (okolice przesilenia zimowego w grudniu): sytuacja jest zupełnie odwrotna. Słońce wschodzi około 7:45, a zachodzi między 15:30 a 16:00. Oznacza to mniej niż osiem godzin światła dziennego.
O 16:00 jest już praktycznie jak w nocy, przez co cały dzień wydaje się niesamowicie krótki. Można doświadczyć dziwnego uczucia, kiedy wychodzi się do pracy po ciemku i wraca do domu również po ciemku.
Krótkie zimowe dni mogą również wpływać na nastrój. U niektórych osób pojawia się sezonowe obniżenie nastroju, tzw. winter blues, a u części osób nawet sezonowe zaburzenie afektywne (SAD). Rodzinom z dziećmi może być również trudno znaleźć czas na aktywność na świeżym powietrzu po szkole.
W Korei Południowej również występują sezonowe różnice w długości dnia, ale w Polsce są one znacznie bardziej ekstremalne. Warto przygotować się na to szczególnie wtedy, gdy macie dzieci, ponieważ długość dnia może realnie wpływać na codzienny rytm życia, w tym na drzemki i porę chodzenia spać.
5. Promieniowanie UV: latem nie traćcie czujności, a zimą pamiętajcie o witaminie D
Ponieważ Polska znajduje się na wyższej szerokości geograficznej niż Korea Południowa, zimą słońce znajduje się znacznie niżej nad horyzontem, a poziom promieniowania UV jest również niższy.
Co ciekawe, mimo wyższego położenia geograficznego Polski, indeks UV w czerwcu i lipcu często osiąga poziom 6–7. Oznacza to, że ochrona przed słońcem jest równie ważna jak podczas koreańskiego lata. Wyjątkowo długie letnie dni oznaczają również dłuższą ekspozycję na światło słoneczne.
Zimą pojawia się natomiast inny problem. Od listopada do lutego słońce znajduje się nisko nad horyzontem, a pochmurne dni są częste, dlatego ekspozycja na promieniowanie UV może być bardzo mała.
Ponieważ w takich warunkach organizm ma ograniczoną możliwość produkowania witaminy D pod wpływem słońca, wiele osób w Polsce przyjmuje zimą suplementy witaminy D. Nawet podczas rutynowych wizyt kontrolnych dzieci lekarze często pytają rodziców, czy dziecko przyjmuje witaminę D.
6. Opady: bez pory deszczowej, ale z dużą liczbą pochmurnych dni
W Korei Południowej występuje bardzo wyraźna pora deszczowa, podczas której znaczna część rocznych opadów przypada na okres od końca czerwca do końca lipca.
W Polsce nie ma takiej pory monsunowej. Zamiast tego opady są stosunkowo równomiernie rozłożone w ciągu całego roku. Lipiec należy do bardziej deszczowych miesięcy, ze średnią sumą opadów wynoszącą około 90 mm, ale deszcz często pojawia się w postaci krótkich, intensywnych ulew, a nie opadów trwających cały dzień.
Roczna suma opadów jest również znacznie niższa niż w Seulu: w Seulu spada około 1300–1500 mm deszczu rocznie, podczas gdy w Warszawie jest to około 500–550 mm.
W Polsce jest jednak stosunkowo dużo dni deszczowych lub pochmurnych rozłożonych w ciągu całego roku, przez co można odnieść wrażenie, że niebo jest zaskakująco często zachmurzone. To jeden z powodów, dla których osobiście uważam, że wodoodporna kurtka lub bluza z kapturem jest bardziej praktyczna niż ciągłe noszenie parasola.
Każdy rok jest oczywiście inny, ale zimą śnieg może pojawiać się dość często i czasami gromadzić się w naprawdę dużych ilościach. Dlatego dobra, ciepła i wodoodporna para zimowych butów może okazać się bardzo przydatna.
A kiedy spadnie dużo śniegu, ma to również swoją przyjemną stronę. Śnieg sprawia, że te ciemne zimowe dni wydają się trochę jaśniejsze, a czasami można nawet zobaczyć dzieci wożone do szkoły i ze szkoły na sankach. To właśnie jedne z tych małych rzeczy, które z czasem zaczęłam lubić w polskiej zimie.
7. Wiatr i tajfuny: jeden problem mniej
Tutaj mam dobrą wiadomość. Polska jest krajem śródlądowym i znajduje się całkowicie poza zasięgiem cyklonów tropikalnych, takich jak tajfuny występujące w Korei. Nie trzeba więc przygotowywać się na tajfuny latem i jesienią tak, jak robi się to w Korei.
Zamiast tego w Polsce od czasu do czasu pojawiają się silne niże i cyklony pozatropikalne znad Atlantyku, szczególnie późną jesienią i zimą. Mogą one przynosić bardzo silny wiatr oraz ostrzeżenia pogodowe.
Zazwyczaj nie są one tak niszczycielskie jak tajfuny, ale wiatr potrafi być zaskakująco silny, dlatego zimą warto wyrobić sobie nawyk sprawdzania prognozy wiatru przed wyjściem z domu.
Podobnie jak w Korei, w przypadku poważnych zagrożeń pogodowych zazwyczaj otrzymuje się ostrzeżenia na telefon(tzw. Alert RCB). Przy wyjątkowo silnym wietrze może dochodzić do łamania drzew czy przewracania znaków i innych przedmiotów, co czasami prowadzi do wypadków. Dlatego również tutaj trzeba zachować ostrożność.
Wiatr może również znacząco wpływać na odczuwalną temperaturę. Zimą, wybierając ubranie, polecam sprawdzać nie tylko rzeczywistą temperaturę, ale również temperaturę odczuwalną.
8. Jakość powietrza: żaden z tych krajów nie jest idealny, ale problem pojawia się o innej porze roku
To temat, na który szczególnie chcę zwrócić uwagę, ponieważ osoby z Korei mogą się tego nie spodziewać.
Seul: średnie roczne stężenie pyłu PM2,5 przekracza ponad trzykrotnie poziom zalecany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Jakość powietrza często pogarsza się wiosną (marzec–maj) z powodu żółtego pyłu oraz drobnych cząstek zanieczyszczeń napływających z kontynentalnej części Azji.
Warszawa: w ujęciu rocznym jakość powietrza może być podobna do tej w Seulu lub nieco lepsza, ale zimą (listopad–luty) może się znacznie pogorszyć.
Jednym z powodów jest to, że część gospodarstw domowych, szczególnie poza dużymi miastami, nadal korzysta z indywidualnych systemów ogrzewania wykorzystujących węgiel lub drewno.
Jakość powietrza w Polsce generalnie poprawia się w związku z regulacjami Unii Europejskiej, ale wzrost kosztów ogrzewania po rozpoczęciu wojny w Ukrainie skomplikował sytuację. Momentami miałam wrażenie, że więcej osób zaczęło ponownie korzystać z węgla lub drewna do ogrzewania.
Polskie miasta, szczególnie na południu kraju, w tym Kraków, często znajdują się wśród europejskich miast o najwyższym poziomie zanieczyszczenia powietrza. W Warszawie również zdarzają się zimowe dni, kiedy stężenie PM2,5 jest ponad dwukrotnie wyższe niż latem.
Podsumowując w prosty sposób: w Korei warto szczególnie zwracać uwagę na jakość powietrza wiosną, a w Polsce zimą.
Jeśli planujecie przeprowadzkę do Polski, polecam wyrobić sobie nawyk sprawdzania zimą aplikacji monitorującej jakość powietrza i rozważyć oczyszczacz powietrza w domu — podobnie jak robi się to w Seulu.
9. Praktyczne wskazówki dla osób przyjeżdżających do Polski
Jeśli planujecie podróż: polecam przyjechać między majem a wrześniem. Szczególnie lipiec i sierpień to dobry czas na podróżowanie — można wtedy korzystać z licznych aktywności na świeżym powietrzu, takich jak wyjazdy nad jeziora, nad morze, do parków czy na kempingi.
Wiosną i jesienią ubierajcie się warstwowo: temperatura w ciągu dnia może znacznie się zmieniać, a pogoda potrafi nagle się załamać. Warto zakładać kilka warstw — T-shirt, kardigan, kurtkę, szalik itd. — aby łatwo dostosować ubranie do warunków.
Latem nie zapominajcie o ochronie przed słońcem: niższa temperatura może być myląca. Nadal można się poparzyć, dlatego warto mieć ze sobą krem z filtrem i okulary przeciwsłoneczne.
Zasłony zaciemniające to latem prawdziwy must-have: skoro latem słońce zachodzi dopiero około 21:00–22:00, zasłony zaciemniające potrafią bardzo ułatwić usypianie dzieci.
Zimą stawiajcie przede wszystkim na wodoodporność i ochronę przed wiatrem: wilgotny chłód i wiatr mogą sprawić, że temperatura odczuwalna będzie znacznie niższa niż wskazuje termometr. Osobiście wolę jedną dobrą, ciepłą kurtkę chroniącą przed śniegiem, deszczem i wiatrem niż kilka cienkich warstw odzieży termicznej. Warto również mieć ciepłą czapkę, rękawiczki, szalik oraz wodoodporne zimowe buty.
Witamina D jest ważnym tematem zimą: szczególnie jeśli macie dzieci, warto zapytać pediatrę o suplementację witaminy D w miesiącach zimowych.
Zimą kontrolujcie jakość powietrza: można przyjąć, że w Polsce zimą warto robić to samo, co w Korei wiosną — regularnie sprawdzać poziom zanieczyszczeń.
Zadbajcie o widoczność zimą: zimą robi się ciemno już około 16:00, dlatego warto doczepić odblaski lub naklejki odblaskowe do wózka, plecaków dzieci oraz zimowych kurtek. Jasne ubrania zamiast ciemnych również poprawiają widoczność.
Czy w Polsce naprawdę jest aż tak zimno?
Polska pogoda nie jest może wyjątkowo surowa. Powiedziałabym raczej, że ma zupełnie inny rytm niż pogoda, do której można być przyzwyczajonym w Korei.
Mnie pełne przyzwyczajenie się do polskiego klimatu zajęło około roku. Teraz, być może dlatego, że mój organizm w końcu się przystosował, naprawdę polubiłam suche i komfortowe lato — a nawet zimę, kiedy duże opady śniegu sprawiają, że czasami można pojechać na sankach w drodze do szkoły.
Jeśli więc przygotowujecie się do przeprowadzki do Polski, nie pakujcie się wyłącznie z myślą o zimnie. Pomyślcie również o świetle, wilgotności, wietrze, deszczu, śniegu i sezonowym rytmie życia.
To właśnie te różnice najbardziej kształtują codzienne życie w Polsce.
